Türkiye’de ikamet izni almak veya mevcut ikamet iznini uzatmak isteyen yabancıların, kalacakları adresi resmî belgelerle göstermeleri gerekir. Kiralık bir evde oturulacaksa bu belge genellikle noter onaylı kira sözleşmesidir.

Peki yabancılar için noter kira kontratı nasıl yapılır, hangi belgeler gerekir ve ikamet izni başvurusu nasıl ilerler? En çok merak edilen soruları sade biçimde bu rehberde topladım.

Önemli: Noter onaylı kira sözleşmesi tek başına ikamet izni alınmasını garanti etmez. Sözleşme yalnızca yabancının Türkiye’de kalacağı adresi gösteren belgelerden biridir. Son karar Göç İdaresi Başkanlığına aittir.

Yabancılar için kira kontratı noter onaylı olmak zorunda mı?

Yabancı bir kişi, ikamet izni başvurusunda kiralık bir evde kaldığını beyan ediyorsa kira sözleşmesinin noter onaylı örneğini başvuru dosyasına eklemelidir.

Ev sahibi ile kiracı arasında imzalanan normal kira sözleşmesi taraflar arasındaki kira ilişkisi bakımından geçerli olabilir. Ancak Göç İdaresine yapılacak ikamet izni başvurusunda noter onaylı örnek istenir.

Noter onayının amacı; kiracı ve ev sahibinin kimlik bilgilerinin doğrulanması, adresin açıkça gösterilmesi, sahte kontratların önlenmesi ve yabancının kalacağı adresin belgelenmesidir.

Yabancılar için noter kira kontratı nasıl yapılır?

İşlemden önce ev sahibi ile yabancı kiracı arasında yazılı bir kira sözleşmesi hazırlanır. Ardından taraflar gerekli belgelerle notere başvurur.

Süreç genel olarak şöyledir:

Ev sahibi ile yabancı kiracı kira şartlarında anlaşır.

Taşınmazın açık adresi ve tarafların kimlik bilgileri sözleşmeye yazılır.

Kira bedeli, depozito, başlangıç tarihi ve sözleşme süresi belirlenir.

Taraflar kimlik ve taşınmaz belgeleriyle notere gider.

Noter gerekli kimlik ve imza kontrollerini yapar.

Sözleşmenin noter onaylı örneği alınır.

Yabancı kiracı bu belgeyi ikamet izni başvuru dosyasına ekler.

Sözleşmedeki adresin tapu ve resmî adres kayıtlarıyla uyumlu olması çok önemlidir. Mahalle, cadde, sokak, bina ve bağımsız bölüm numarası eksiksiz yazılmalıdır.

Noter kira kontratı için gerekli belgeler nelerdir?

Noterlik, işlemin özelliklerine göre ek belge isteyebilir. Genel olarak şu belgeler hazırlanır:

Ev sahibinin belgeleri

T.C. kimlik kartı

Tapu fotokopisi veya taşınmaz bilgileri

Taşınmazın açık adresi

Hazırlanmış kira sözleşmesi

Yabancı kiracının belgeleri

Geçerli pasaport

Varsa yabancı kimlik numarası

Varsa mevcut ikamet izni kartı

Noter talep ederse pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi

Türkçe bilmiyorsa yeminli tercüman

Notere gitmeden önce ilgili noterliği arayarak belge listesini teyit etmek faydalıdır. Yabancının uyruğuna, pasaportuna ve işlem türüne göre ek belge veya tercüme istenebilir.

Yabancı kiracı için kira sözleşmesinde neler yazmalıdır?

Kira sözleşmesinde en az şu bilgiler bulunmalıdır:

Ev sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası

Yabancı kiracının pasaporttaki adı ve soyadı

Kiracının uyruğu ve pasaport numarası

Varsa yabancı kimlik numarası

Kiralanan evin eksiksiz açık adresi

Kira başlangıç tarihi ve sözleşme süresi

Aylık kira bedeli ve ödeme günü

Depozito miktarı

Aidat ve diğer giderlerin kime ait olduğu

Evde yaşayacak diğer kişilerin bilgileri

Tarafların imzaları

Pasaporttaki ad ve soyadın sözleşmeye doğru aktarılması gerekir. Özellikle farklı alfabelerden yapılan yazımlarda hata yapılmamalıdır.

Noter onaylı kira kontratı ikamet izni için yeterli mi?

Hayır. Noter onaylı kira sözleşmesi yalnızca konaklama belgesidir. İkamet izni başvurusunda ayrıca başvuru türüne göre başka belgeler de istenir.

Yaygın olarak istenen belgeler şunlardır:

İkamet izni başvuru formu

Pasaport ve ilgili sayfaların fotokopileri

Biyometrik fotoğraf

Geçerli sağlık sigortası veya muafiyet belgesi

İkamet izni harcı ve kart bedeli ödeme belgesi

Maddi imkânı gösteren bilgi veya belgeler

Noter onaylı kira sözleşmesi

Başvuru amacını gösteren ek belgeler

İstenen kesin belgeler; kısa dönem, öğrenci, aile veya uzun dönem ikamet iznine göre değişir. Bu nedenle e-İkamet sisteminin başvuru sonunda oluşturduğu kişisel belge listesi esas alınmalıdır.

İlk ikamet izni başvurusu nasıl yapılır?

İlk ikamet izni başvurusu, Göç İdaresi Başkanlığının resmî e-İkamet sistemi üzerinden başlatılır.

İlk başvuru adımları

Resmî e-İkamet sitesine girilir.

“İlk kez ikamet izni başvurusu yapıyorum” seçeneği seçilir.

Kimlik, pasaport, iletişim ve adres bilgileri girilir.

Başvuru nedeni ve ikamet izni türü seçilir.

Başvuru formu tamamlanır ve çıktısı alınır.

Sistemde bildirilen harç ve kart bedeli ödenir.

İstenen belgeler hazırlanır.

Verilen randevu ve teslim talimatları takip edilir.

Başvurudaki telefon, e-posta ve ikamet adresi doğru yazılmalıdır. Kurumun bildirimleri ve kart teslimi bu bilgiler üzerinden yürütülebilir.

İkamet izni uzatma başvurusu nasıl yapılır?

İkamet izninin süresi dolacak yabancılar, uzatma başvurusunu yine e-İkamet sistemi üzerinden yapmalıdır.

Uzatma başvurusu mevcut ikamet izninin bitmesine 60 gün kala yapılabilir. Başvuru her durumda mevcut izin süresi sona ermeden tamamlanmalıdır.

Uzatma başvurusu adımları

e-İkamet sisteminde “İkamet izni süresini uzatmak istiyorum” seçeneği açılır.

Mevcut ikamet izni bilgileri girilir.

Güncel adres ve iletişim bilgileri kontrol edilir.

Talep edilen yeni ikamet süresi yazılır.

Başvuru formu tamamlanır.

Güncel harç ve kart bedeli ödenir.

Sistem tarafından oluşturulan belge listesi hazırlanır.

Dosya, sistemin ve ilgili İl Göç İdaresinin gösterdiği şekilde teslim edilir.

Uzatma başvurusunu son güne bırakmak doğru değildir. Eksik belge, ödeme veya sistem problemi yaşanması hâlinde yabancının yasal kalış durumu riske girebilir.

İkamet izni uzatılırken yeni kira kontratı gerekir mi?

Bu sorunun cevabı yabancının güncel durumuna bağlıdır:

Aynı evde oturuluyorsa mevcut sözleşmenin süresi ve geçerliliği kontrol edilir.

Sözleşme sona ermişse güncel kira ilişkisini gösteren yeni belge gerekebilir.

Ev değişmişse yeni adresi gösteren noter onaylı kira sözleşmesi hazırlanmalıdır.

Başvuru sisteminin kişisel belge listesinde kira sözleşmesi isteniyorsa dosyaya eklenmelidir.

Eski adreste yaşamaya devam ediliyormuş gibi belge sunmak veya gerçekte oturulmayan bir evi adres göstermek yanlış beyandır.

İkamet izni başvurusunda adres neden önemlidir?

İkamet izni başvurusunda verilen adresin gerçek ve güncel olması gerekir. Başvuru sahibine yapılacak bildirimler veya ikamet kartının teslimi bu adres üzerinden gerçekleştirilebilir.

Ayrıca bazı mahalleler yabancıların yeni adres kayıtlarına kapatılabilir. Yabancı kiracı, sözleşmeyi imzalamadan ve ödeme yapmadan önce adresin kendi başvurusuna uygun olup olmadığını resmî kurumlardan kontrol etmelidir.

Bir adres için noter onaylı kira kontratı düzenlenebilmesi, o adresin ikamet izni veya yabancı adres kaydı bakımından kesin olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

İkamet izninden sonra adres kaydı nasıl yapılır?

İkamet izni ile adres kaydı bağlantılı fakat farklı işlemlerdir. İkamet izni alındıktan sonra yabancının adres kayıt yükümlülüğünü ayrıca tamamlaması gerekebilir.

Adres kaydında pasaport, ikamet izni kartı, noter onaylı kira sözleşmesi, adresi gösteren güncel fatura veya abonelik belgesi ve kurumun talep ettiği diğer belgeler istenebilir.

İşlemin nüfus müdürlüğünde mi yoksa Göç İdaresinde mi yapılacağı yabancının statüsüne ve ildeki uygulamaya göre değişebilir. Güncel işlem yeri YİMER 157’den veya ilgili kurumdan öğrenilmelidir.

Yabancı ikamet izni süresi içinde adresini değiştirirse gerekli bildirimi 20 iş günü içinde yapmalıdır.

Noter kira kontratı ücreti ne kadar?

Noter ücreti; sözleşmenin sayfa ve nüsha sayısına, kira bedeline, işlem türüne ve tercüman gerekip gerekmediğine göre değişebilir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir rakam vermek yanıltıcı olur.

En doğru ücret bilgisi işlem yapılacak noterlikten alınmalıdır. Tercüme veya yeminli tercüman gerekiyorsa bunların ücreti ayrıca hesaplanabilir.

İkamet izni başvurusu reddedilebilir mi?

Evet. Noter onaylı kira sözleşmesi bulunması başvurunun mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez. Başvuru şu nedenlerle olumsuz sonuçlanabilir:

Başvuru amacının yeterince açıklanamaması

Eksik veya hatalı belge sunulması

Adresin uygun bulunmaması

Pasaport veya sigorta süresinin yetersiz olması

Gerçeğe aykırı adres veya kira sözleşmesi kullanılması

Talep edilen ikamet izni türünün şartlarının karşılanmaması

Eksik belge bildirilirse kurumun tanıdığı süre içinde tamamlanmalıdır.

En sık yapılan hatalar

Noter kontratının ikamet iznini garanti ettiğini düşünmek

Kira kontratına eksik veya yanlış adres yazmak

Pasaporttaki ad ve soyadı hatalı geçirmek

Resmî olmayan internet sitelerinden başvuru yapmak

Uzatma başvurusunu son güne bırakmak

Güncel olmayan kira sözleşmesi kullanmak

Adresin yabancı kaydına uygunluğunu kontrol etmemek

Gerçekte oturulmayan bir adresi beyan etmek

İkamet izni ile adres kaydını aynı işlem sanmak

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancıların kira kontratı noter onaylı olmalı mı?

Kiralık evde kalan yabancının ikamet izni başvurusunda noter onaylı kira sözleşmesi sunması istenir.

Sadece kira kontratıyla oturma izni alınabilir mi?

Hayır. Kira kontratı adresi gösterir. Başvuru türüne göre pasaport, sağlık sigortası, fotoğraf, ödeme belgeleri ve başka evraklar da gerekir.

Noter kontratı kaç yıllık olmalı?

Sözleşme gerçek kira süresine göre düzenlenmelidir. Bir yıllık sözleşmeler yaygındır; ancak ikamet izninin süresi otomatik olarak kira sözleşmesinin süresi kadar verilmez.

Yabancı Türkçe bilmiyorsa ne yapılır?

Noter, işlemin doğru anlaşılması için yeminli tercüman isteyebilir. Pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi de talep edilebilir.

İkamet izni uzatma başvurusu ne zaman yapılır?

Mevcut ikamet izninin sona ermesine 60 gün kala yapılabilir ve mutlaka izin süresi dolmadan tamamlanmalıdır.

Adres değişikliği ne zaman bildirilmelidir?

Adres değişikliği gerekli belgelerle 20 iş günü içinde ilgili kurumlara bildirilmelidir.

Noter onaylı sözleşme ikamet iznini garanti eder mi?

Hayır. İkamet izni başvurusu bütün şartlar ve belgeler birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır.

Sonuç

Yabancıların ikamet izni başvurusunda noter onaylı kira sözleşmesi, kiralık konutta kalındığını gösteren temel belgelerden biridir. Sözleşmede tarafların kimlik bilgileri, taşınmazın açık adresi, kira süresi ve bedeli doğru yazılmalıdır.

Başvuru yalnızca resmî e-İkamet sistemi üzerinden yapılmalı, sistemin oluşturduğu güncel belge listesi eksiksiz hazırlanmalı ve adres kayıt işlemi ayrıca takip edilmelidir.

Ailenizin Emlakçısından: Yabancı kiracıya uygun bir konut bulmak veya gayrimenkulünüzü düzenli ve güvenli bir süreçle kiraya vermek için benimle iletişime geçebilirsiniz.